19. Yüzyıl’da Hırvat Milliyetçiliği

HAKAN DEMİR
23.01.2013
Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Bölümü doktora öğrencisi Hakan Demir tarafından Avrasya Enstitüsü Seyyid Hasan Paşa Medresesi Konferans Salonu’nda sunulan seminerde ’19. Yüzyıl’da Hırvat Milliyetçiliği’ tartışıldı.
Bölgeye ve bölge dillerine hakim olan sayın Hakan Demir Beyin sunumu bölgeye ilgi duyan akademisyenler için çok aydınlatıcı ve ufuk açıcı oldu.
Sunumdan notlar;
19.yy’da Hırvatistan’da ortaya çıkan İlirizm Hareketi, farklı bölgesel kimlikleri İlir adı altında entegre etmeyi amaçlayan bir harekettir. 19. yy’da Hırvatistan siyasal olarak parçalanmış, Habsburg İmparatorluğu tarafından yönetilen bir yerdi. Bu dönemde bugün bildiğimiz anlamda bir Hırvat kimliği daha oluşmamıştı. Slavonyalı, Dalmaçyalı, Ortodoks / Sırp gibi bölgesel kimlikler bulunmaktaydı. Ayrıca Hırvatistan’ın geçmişte ortaçağ döneminde kurulan devletinin temsilcileri olduklarını düşünen ve kendilerini Horvat olarak tanımlayan Hırvat soyluları da Zagreb’in merkezinde kendilerine özgü olduklarını kabul ettikleri Horvat kimliğine bağlanmışlardı. 19.yy’da İlirizm düşüncesi dışında Hırvatistan’ın ortaçağda kurulan devletine atıfta bulunan ve Hırvat soyluların bu devletin temsilcisi olduklarını kabul eden Kroatizm düşüncesi de ortaya çıkmıştı. Geçmişte Hırvat kralları tarafından kurulduğu kabul edilen ve Üçlü Krallık olarak adlandırılan Hırvatistan devleti Hırvatistan, Dalmaçya ve Slavonya bölgelerinden oluşuyordu. Ljudevit Gaj tarafından başlatılan İlirizm Hareketi bu kimlikleri İlir adı altında birleştirebilmek için dil üzerinde yapılan birtakım çalışmalarla kültürel bir hareket başladı. Daha sonra İlirizim Hareketi 1848 Devrimleri döneminde kültürel aşamadan siyasal aşamaya doğru geçerek, İlirizm adına Habsburg Monarşisi içinde İlirlerin başında bulunacağı federe bir devlet talebinde bulundu. Bu nedenle İlirizm Hareketi öncesinde Hırvatistan topraklarının genel tarihine değinilirken; daha sonra İlirizm Hareketi’nin programı ve 1848 Devrimleri döneminde siyasal aşamaya geçiş sürecine değinildi.